Typowa blondi, czyli opowieść o stereotypie

Para wychodziła z centrum handlowego. On zwyczajnie ubrany, pchał przed sobą wózek pełen zakupów i modnych ciuchów. Ona, typowa blondi. Długie włosy, ostry makijaż, głęboki dekolt, sukienka dobrze dopasowana, buty na wysokich obcasach. Zwykły tandetny obrazek. Po chwili jednak, zatrzymali się pod wiszącymi sznurami kolorowych chorągiewek i ona, żywo gestykulując zaczęła mu coś tłumaczyć. Podsłuchałem…

autor: Andy Warhol

- …bo wiesz, one u nas to wiszą tak sobie dla ozdoby, ale w Nepalu to są na nich wypisane po tybetańsku teksty modlitw i tamtejsi buddyści wierzą, że wiatr te modlitwy zabiera w świat, bo linie Kagju, Geluk, Ningma i Sakja, a i też w Bon… – mówiła dalej, już nie taka tandetna i już wcale nie taka typowa blondi.

Widać tu błąd wynikający z posłużenia się stereotypem. Ten przykład jest oparty o stereotyp blondynki, czyli malowanej, wydekoltowanej, niemądrej blond tipsiary. Stereotypy potrafią mylić. Osoba oceniona jako głupia może być mądra, nacja uważana za chciwą pewnie posiada wielu pracowitych ludzi, a szkodliwe wyznanie może jest po prostu napływowe.

Skąd się biorą takie nierzadko krzywdzące uproszczenia?

Gordon Allport, amerykański psycholog, profesor Uniwersytetu Harvarda nazwał to prawem najmniejszego wysiłku. Podoba mi się to określenie, ponieważ oddaje istotę stereotypu, czyli upraszczanie i kategoryzowanie. Pełnią one funkcje pomocniczą w naszym życiu, porządkują naszą wiedzę o świecie i przyspieszają nasze reakcje na wydarzenia płynące z otoczenia. W filmach wojennych się mawia: najpierw strzelaj, potem pytaj. W chwilach zagrożenia stereotyp pomaga błyskawiczne działać, ale nie bez szkody. A jak w życiu codziennym?

Problem się pojawia, gdy niejako idąc na skróty oceniamy ludzi niesprawiedliwie.

Stereotyp staje się dla nas niebezpieczny gdy opierając się na płynących z niego fałszywych założeniach wyciągamy fałszywe wnioski i podejmujemy nietrafione decyzje. Budujemy w ten sposób nieprawdziwy obraz świata i zmniejszamy naszą skuteczność i efektywność.

Ciekawe jak byśmy funkcjonowali w świecie, działając w oparciu o fakty a nie błędne wyobrażenia?

Spróbuj wymienić pięć własnych stereotypów, zmień związane z nimi przekonania na całkiem przeciwne i pomyśl, jak wpłynęłoby to na twoje życie.